Erlendir lįnadrottnar gręša į kreppunni

WSWS fjallar um žaš hvernig stęrstu bankarnir raka upp gróša ķ kreppunni.

Nżleg grein ķ Der Spiegel undir titlinum "Gręšgin snżr aftur -bankarnir enduropna alheimsspilavķtiš" veitir nokkra innsżn ķ orsakir uppgangs fjįrmįlakerfisins. Virtur fjįrmįlasérfręšingur segir, fyrir nokkrum įrum uršu bankarnir rķkir į innistęšum višskiptavina, sķšan uršu žeir rķkir į peningum hluthafa en nś hafa bankarnir nįš tökum į stęrstu uppsprettu fjįrmagns, fjįrmagni skattgreišenda.

Bankamenn eru glašhlakkalegir og segja: skattgreišendur eru aš greiša fyrir spilapeninganna. Žaš getur ekki oršiš betra.

Skattheimta sem er sett ķ fjįrmįlakerfiš į rętur sķnar ķ Bandarķkjunum. Įriš 2008 settu Bandarķkjamenn 23.7 trilljónir bandarķkjadala ķ bankakerfiš. Žaš er 1.7 sinnum verg landframleišsla Bandarķkjamanna.

Peningar sem eru settir ķ fjįrmįlakerfi eru teknir śr velferšakerfinu. Sįtt hefur rķkt um žaš lengi vel aš skattheimta žjóni innri gerš samfélagsins, tryggi samgöngur, veitur, heilbrigšiskerfi og menntun.

Sķfellt er aš vera aš einkavęša žessa žętti samfélagsžjónustu en į sama tķma hękka skattar. Almenningur žarf aš greiša skatta auk žjónustugjalda sem įšur voru innifalin ķ sköttum. Stjórnmįlamenn sem fjįrmįlakerfin hafa nįš aš spilla vinna aš žvķ aš ręna velferšarkerfinu frį almenningi og fęra žaš fjįrmįlakerfinu.

Fjįrhęš sem svarar 30% af vergri framleišslu ķ heiminum hefur veriš sett ķ fjįrmįlakerfin. Žetta framlag rķkisstjórna gera fjįrmįlakerfinu kleift aš halda uppteknum hętti viš spįkaupmennsku og spilavķtishegšun.

Rķkissjóšir eru hins vegar ofurskuldsettir og skilja eftir skuldir fyrir komandi kynslóšir aš takast į viš en fjįrmįlakerfiš gręšir į višskiptum meš rķkisskuldabréf.

Bankarnir foršast hinsvegar aš lįna til atvinnuveganna, telja žaš of įhęttusamt. Žessi staša neyšir fyrirtęki til žess aš selja skuldabréf meš mjög hįum vöxtum og enn gręša bankarnir.

Fyrirtękin tapa hins vegar. Žau dragast inn ķ spķral vegna hįrra vaxta og verša ofurskuldsett. Fyrirtęki skulda į fyrstu sex mįnušum žessa įrs (vegna śtgįfu skuldabréfa) 50% meira en mešaltal sķšustu žriggja įra.

Og einstaklingar ķ bankakerfinu gręša. Laun bankastarfsmanna hafa rokiš upp eša um 20 til 30% į žessu įri. 

Žetta vandamįl sem rakiš er hér aš ofan bitnar į öllum almenningi ķ öllum löndum en hvergi eins og į Ķslandi. Fjįrmįlakerfiš į stjórnmįlamenn eins og athafnir žeirra bera greinilega meš sér. Stjórnmįlamenn kengbeygja sig undir fjįrmįlakerfiš um leiš og žeir komast til valda. Afleišingarnar eru: veikburša atvinnulķf, veikburša velferšakerfi og aukin mismunun.

Jafnvel ķ löndum sem hafa haft orš į sér fyrir žróaš velferšakerfi eins og t.d. Svķžjóš, er fólk fariš aš éta śr ruslatunnum. Į Ķslandi hefur hin frjįlsa markašshyggja, sem sjįlfstęšisflokkurinn hefur įsamt samfylkingu og framsókn hafa inleitt, leitt til aukinnar mismununar, lakari tannvernd barna, aukna įsókn almennings ķ hjįlparstofnanir, aukiš atvinnuleysi o.s.frv.

Žetta sumar er hvķldarsumar Ķslendinga žvķ ef Icesave veršur samžykkt og rįšum Alžjóšagjaldeyrissjóšsins veršur framfylgt mun hryllingurinn blasa viš Ķslendingum žegar lķša fer į veturinn.  2009-08-01,A2009-08-01_w272


mbl.is Ķsland – žaš sem lęra mį af efnahagshruninu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband